محمد تقي جعفري

121

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

حق حيات بهره مند شوند . محصول دو اصل مزبور ( اصل ارزش كار و اصل حق حيات ) در صورت عمل خارجى نمىگذارد اختلاف وتنوع ساختگى و غير قانونى دمار از روزگار بشر بر آورد . ما در اين باره بيشتر از آن چه كه خود اختلاف وتنوع ساختگى از گذشته تا كنون در تاريخ نشان داده است ، سخن نمىگوييم . تنها بيك نكته اشاره مىكنيم كه قابل فهم و از واقعيت مخصوص به خود برخوردار بوده باشد . اگر نظريهاى در دنيا پيدا شود كه بگويد : من مىتوانم همه انسانها را در همهء خصوصيات جسمانى وروانى واجتماعى ، از زندگى ووسايل ومزاياى آن بيك نواخت برخوردار بسازم ، اين نظريه همان اندازه ادعاى غير منطقى و عملى است كه گفته شود : بشر دايما در برخوردارى از وسايل ومواد معيشت عادلانه رفتار كرده و پس از اين هم دادگرانه عمل خواهد كرد پاسخ هر دو نظريه را جز با علامت تعجب ( ) بينهايت ، نمىتوان گفت . اگر بتوانيم ماشينى بسازيم كه تمام افراد بشر را مانند استكانهاى جامد از يك ماده با يك شكل و رنگ وكيفيت وكميت به وجود بياورد نظريهء اول با واقعيت تطبيق خواهد گشت و اگر ارتباط انسانها را از يكديگر قطع كنيم كه هيچ دو انسانى پيدا نشود كه كمترين رابطهاى با يكديگر داشته باشند ، نظريهء دوم با واقعيت تطبيق خواهد كرد ضرورت اختلاف وتنوع قانونى و حق حيات همهء افراد انسانى اگر در يك وحدت عالى انسانى كه پيامبران عظام ومصلحين بشر دوست مطرح مىكنند حل وفصل نشود ، هيچ يك از مكتبها وعقايدى كه روى كاغذ مىآيند و چند صفحه كاغذ قابل استفاده را ( در مشق كودكان ) باطل مىكنند ، نخواهند توانست از اختلاف وتنوع ساختگى و غير قانونى وتلفاتى كه وارد مىسازد ، جلو گيرى كنند .